O lezzet Kırıkkale’de

Kırıkkale’nin Keskin ilçesinde uzun yıllar Ağır Ceza Hakimi olarak görev yapan ve şimdilerde emekli avukatlık mesleğini sürdüren Ümit Nuri Kocaballı, baharın müjdeleyicisi Nevruz’u alışılmışın dışında, binlerce yıllık bir Orta Asya geleneğiyle kutladı.

ÖZEL BİR LEZZET

Özbekistan mutfağının ve kültürünün vazgeçilmezi olan, yapımı tam 24 saat süren meşhur "Sümelek" tatlısını Kırıkkale’de kendi elleriyle hazırlayan Kocaballı, mahalle sakinlerine unutulmaz bir lezzet şöleni sundu. Nevruz Bayramı’nın resmi tarihi 21 Mart olsa da, mart ayı boyunca süren kutlama etkinlikleri kapsamında kolları sıvayan Kocaballı, apartmanının önündeki geniş alana dev kazanlar kurdurdu. Özbek inanışına göre insanları birbirine yakınlaştıran, dayanışmayı simgeleyen Sümelek tatlısının yapımı tam bir sabır sınavı niteliğinde.

ADIM ADIM YAPILIYOR

Emekli Hakim Kocaballı, bu özel ritüeli şu sözlerle anlattı: "Sümelek hazırlamak büyük bir zahmet ve sabır gerektiriyor. Çimlendirilmiş buğdayın kökünden elde edilen nişastalı sıvı, içine hiç şeker katılmadan saatlerce kaynatılıyor. Özbek inanışına göre bu tatlı, yiyenlere yıl boyunca sağlık, dayanıklılık ve güç veriyor." Tatlının hazırlanışı adeta bir seremoniye benziyor. Buğdaylar bir tahtaya yayılıp 4-5 gün boyunca sulanarak çimlendiriliyor. Boy veren çimler makinede çekilip suyla karıştırılıyor ve nişastalı sıvı süzülüyor. Dev kazanlara alınan bu karışım, altı yanmasın diye içine atılan birkaç ceviz veya taş eşliğinde 16-18 saat boyunca hiç durmadan karıştırılıyor. Karıştırma işleminin ardından kazanların kapağı kapatılarak 5-6 saat demlenmeye bırakılıyor.

30 MELEK EFSANESİ

Sümelek isminin kökeni, Farsça "30 melek" anlamına gelen rivayetlere dayanıyor. Bir efsaneye göre; aç kalan çocuklarını doyurmak için kazana çimlenmiş buğday ve ses çıkarsın diye taş atan çaresiz bir annenin yardımına gece yarısı 30 melek iner. Melekler sabaha kadar kazanı karıştırarak ortaya bu mucizevi tatlıyı çıkarır. Kocaballı, bu kadim geleneği Kırıkkale sokaklarına taşıyarak, kazanın içine dilekler eşliğinde taş ve ceviz attı. İnanışa göre, kasesinden taş veya ceviz çıkan kişinin o yıl tuttuğu tüm dilekler kabul oluyor.

İLGİ ODAĞI OLDU

Kocaballı’nın apartman önünde komşularıyla imece usulü hazırladığı, şarkılar ve danslar eşliğinde pişen Sümelek, sosyal medyada da büyük ilgi gördü. "Her derde deva ve hastalıkları iyileştirici bir güç kaynağı" olarak kabul edilen tatlı, pişirildikten sonra önce mahallenin yaşlılarına ve hastalarına, ardından tüm komşulara dağıtıldı. Emekli Hakim, bu etkinlikle hem kültürel bir köprü kurdu hem de modern şehir hayatında unutulmaya yüz tutan "komşuluk ve paylaşma" ruhunu yeniden canlandırdı.